महोत्तरी – महोत्तरीको मटिहानी नगरपालिका–७ स्थित प्रसिद्ध धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थल लक्ष्मीनारायण मठमा सदियौँदेखि परम्परागत रूपमा मनाइँदै आएको पौराणिक झुलनोत्सव शनिबारदेखि विधिवत् रूपमा सुरु भएको छ।

धार्मिक, सांस्कृतिक तथा ऐतिहासिक महत्व बोकेको झुलनोत्सवमा मटिहानीसहित आसपासका विभिन्न स्थानबाट श्रद्धालु तथा भक्तजनको सहभागिता रहने गरेको छ। श्रावण शुक्ल तृतीयादेखि सुरु हुने झुलनोत्सव जनै पूर्णिमाका दिन धार्मिक विधिअनुसार डोलाको डोरी काटेर समापन गर्ने परम्परा रहेको छ।

मटिहानी नगरपालिकाका नगरप्रमुख हरिप्रसाद मण्डलका अनुसार यस वर्षको झुलनोत्सव २०८३ साल श्रावण ३० गतेदेखि जनै पूर्णिमासम्म सञ्चालन हुनेछ।

राम–सीताको मूर्ति पालकीमा राखेर झुलाघरमा लगिने

झुलनोत्सवको मुख्य आकर्षण भगवान् राम र माता सीताको मूर्ति रहने गरेको छ। प्रत्येक दिन लक्ष्मीनारायण मठबाट भगवान् राम–सीताको मूर्ति कलात्मक रूपमा सजाइएको पालकीमा राखी बाजागाजा, भजन–कीर्तन तथा धार्मिक जयघोषसहित झुलाघरसम्म पुर्‍याउने परम्परा छ।

झुलाघरमा मूर्ति स्थापना गरी विशेष पूजाआराधना गरिने र श्रद्धालु भक्तजनले दर्शन तथा पूजा गर्ने गरेका छन्। साँझपख हुने भजन–कीर्तन, धार्मिक गीत तथा सांस्कृतिक कार्यक्रमले मटिहानीको वातावरण भक्तिमय बन्ने गरेको छ।

त्रेतायुगदेखिको परम्परा मानिँदै आएको विश्वास

स्थानीय धार्मिक मान्यताअनुसार मटिहानीको झुलनोत्सव त्रेतायुगदेखि नै सुरु भएको विश्वास गरिन्छ। भगवान् राम र माता सीताको विवाहसँग जोडिएको धार्मिक तथा सांस्कृतिक इतिहास बोकेको मटिहानीमा झुलनोत्सवलाई विशेष महत्वका साथ मनाउने गरिएको स्थानीयवासी बताउँछन्।

मठको धार्मिक परम्परा, मिथिला संस्कृति र स्थानीय जनविश्वाससँग जोडिएको यो पर्व पुस्तौँदेखि निरन्तर मनाइँदै आएको छ। झुलनोत्सवका अवसरमा भगवान् राम–सीताको दर्शन तथा पूजाआराधना गर्दा मनोकांक्षा पूरा हुने र धार्मिक पुण्य प्राप्त हुने जनविश्वाससमेत रहेको छ।

धार्मिक पर्यटनको महत्वपूर्ण गन्तव्य

मटिहानी नेपालको प्राचीन धार्मिक तथा सांस्कृतिक नगरीका रूपमा परिचित छ। यहाँस्थित लक्ष्मीनारायण मठ, लक्ष्मीसागर पोखरीलगायतका धार्मिक तथा ऐतिहासिक स्थलका कारण वर्षभरि नै श्रद्धालु तथा पर्यटकको आवागमन हुने गरेको छ।

विशेषगरी झुलनोत्सवका बेला मटिहानीमा भक्तजनको चहलपहल बढ्ने गर्दछ। विभिन्न जिल्लाबाट आउने श्रद्धालुका कारण स्थानीय बजार तथा व्यापारिक गतिविधिसमेत बढ्ने गरेको छ। झुलनोत्सवले धार्मिक पर्यटन प्रवर्द्धनका साथै स्थानीय कला, संस्कृति र परम्पराको संरक्षणमा समेत योगदान पुर्‍याउँदै आएको स्थानीयवासीको भनाइ छ।

सुरक्षा तथा व्यवस्थापनमा जोड

झुलनोत्सवमा ठूलो सङ्ख्यामा श्रद्धालु सहभागी हुने भएकाले मेला अवधिभर शान्ति–सुरक्षा, यातायात व्यवस्थापन, सरसफाइ र खानेपानीलगायतका विषयमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।

नगरपालिकाले झुलनोत्सवलाई व्यवस्थित, सुरक्षित र मर्यादित बनाउन आवश्यक समन्वय तथा व्यवस्थापन गर्ने जनाएको छ। नगरप्रमुख मण्डलले झुलनोत्सव मटिहानीको धार्मिक पहिचानसँग जोडिएको महत्वपूर्ण पर्व भएकाले यसको मौलिकता र परम्परा जोगाउँदै व्यवस्थित रूपमा सञ्चालन गर्न नगरपालिका प्रतिबद्ध रहेको बताउनुभयो।

जनै पूर्णिमाका दिन समापन

झुलनोत्सव अवधिभर दैनिक रूपमा धार्मिक कार्यक्रम तथा झुला उत्सव सञ्चालन गरिनेछ। जनै पूर्णिमाका दिन विशेष धार्मिक विधि पूरा गरी डोलाको डोरी काटेर यस वर्षको झुलनोत्सव औपचारिक रूपमा समापन गरिने परम्परा रहेको छ।

मटिहानीको धार्मिक इतिहास, मिथिला संस्कृति र परम्परासँग गहिरो रूपमा जोडिएको झुलनोत्सवले स्थानीय धार्मिक तथा सांस्कृतिक पहिचानलाई पुस्तौँदेखि निरन्तरता दिँदै आएको छ। यसको संरक्षण, प्रवर्द्धन र व्यवस्थित व्यवस्थापन गर्न सके मटिहानीलाई धार्मिक पर्यटनको महत्वपूर्ण गन्तव्यका रूपमा थप विकास गर्न सकिने स्थानीयवासीको विश्वास छ।